Proeven

Hoe ik wijn proef

De fles staat al een uur op tafel voor ik hem opentrek. Geen ritueel om indruk te maken. Het glas heeft een doel, de temperatuur ook, en dat half uur wachten is geen geduldoefening. Het is de tijd die de wijn nodig heeft om zichzelf te worden.

Ik proef niet om punten te geven. Ik proef om te onthouden. Een wijn die ik morgen niet meer terug kan halen in mijn hoofd, was niets bijzonders.

Ik zoek spanning. Niet zoetheid en niet zuurgraad als losse parameters, maar het moment waarop ze elkaar in evenwicht houden of opzettelijk uit elkaar trekken. Een wijn zonder spanning is meubilair.

De rest is methode. Eerst kijken, dan ruiken, dan proeven. Eerst stil, dan met aandacht voor wat er verandert in vijf minuten. Een Champagne na vijf minuten in het glas vertelt een ander verhaal dan na de eerste slok. Ik luister naar het tweede verhaal.

De biodynamische kalender

Maria Thun was een Duitse boerin die in 1952 begon met een experiment dat decennia duurde. Ze plantte aardappelen op verschillende dagen en hield bij wat de smaak deed. Haar bevindingen werden de biodynamische kalender: vier soorten dagen, ieder gekoppeld aan de stand van de maan voor een sterrenbeeld.

Fruitdagen vallen wanneer de maan voor Ram, Leeuw of Boogschutter staat. Bloemdagen voor Tweelingen, Weegschaal of Waterman. Bladdagen voor Kreeft, Schorpioen, Vissen. Worteldagen voor Stier, Maagd, Steenbok.

Of je het wetenschappelijk hard kunt maken is een andere discussie. Ik weet alleen dat ik dezelfde fles op een fruitdag opener vind dan op een worteldag, en dat producenten als Nicolas Joly er hun bottling op timen.

Praktisch hanteer ik dit

• Fruitdagen: wijnen met fruit als handtekening. Pinot Noir uit Bourgogne, Riesling, Beaujolais, jonge Champagne. Alles wat van helderheid leeft.
• Bloemdagen: aromatisch en bloemig. Gewürztraminer, Muscat, Albariño, oude Champagnes waar de fruitige top is overgegaan in iets parfumachtigs.
• Bladdagen: licht ongunstig voor proeven. Wijn smaakt vlakker, structuur is er nog wel maar het fruit ligt achter glas. Geschikt voor analytisch werk, niet voor genot.
• Worteldagen: vermijd serieuze proeverijen. De wijn lijkt gesloten, soms zelfs lichtjes muf. Goede dag voor cellar work, opruimen, lezen over wijn in plaats van proeven.

Ik plan blinde proeverijen op fruit- of bloemdagen. Importeursamples open ik wanneer ze binnenkomen, maar de notities bewaar ik voor een tweede sessie als de timing tegenzat. Een wijn één keer afschrijven omdat ik hem op een worteldag dronk: dat heb ik te vaak gedaan om er nog grappig over te kunnen doen.

Veertien dagen vooruit

Kalender berekend op 28 april 2026. Vernieuwt automatisch bij elke site-update. Bron: Maria Thun's Aussaattage, met astronomische berekening volgens Jean Meeus.

Tips & hulpmiddelen